Onderzoeksproject ‘de gepersonaliseerde stapsgewijze integrale aanpak van probleemgedrag bij mensen met dementie’ (STIP methodiek)

Voor dit project is een nieuwe, complete aanpak van probleemgedrag ontwikkeld, gebaseerd op de Richtlijn Probleemgedrag van Verenso. In deze richtlijn zijn drie aanpakken genoemd die effectief waren (IRR, STA OP!, GRIP). De projectgroep bestaat uit de betrokkenen van deze drie aanpakken, waarbij samen tot één gecombineerde methodiek is gekomen: STIP. Deze aanpak zal in twee verpleeghuizen toegepast worden. De toepassing wordt ondersteund door de webapplicatie BPSD Care, die speciaal hiervoor ontwikkeld is en reeds gebruikt wordt in Zweden, Japan en Denemarken.

Projectbeschrijving

 Hoe wordt het project aangepakt?
 Wat is de aanleiding van het onderzoek?
 Wat is de doelstelling van het onderzoek?
 Is het een promotieonderzoek?
 Is het project onderdeel van een groter geheel, zoals een academische werkplaats of
consortium?

In verpleeghuizen zijn er steeds meer mensen met dementie die complexe zorg nodig hebben. De meesten van hen vertonen een of meer symptomen van psychische pijn: depressief, angstig, apathisch, psychotisch en agressief gedrag. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd deed hier onderzoek naar in 20 verpleeghuizen. Hieruit bleek dat er te laat, onvolledig of onjuist gereageerd wordt op dit probleemgedrag.

Er wordt onnodig vaak zogenaamde “rustgevende” medicijnen voorgeschreven. Dit terwijl eerst stapsgewijs gekeken zou moeten worden naar andere, effectievere oplossingen. Het is daarvoor essentieel om te weten wat de oorzaken zijn van hun probleemgedrag. Oftewel: de persoon met dementie eerst goed te kennen en begrijpen door middel van goede psychiatrische diagnostiek. Alleen dan kun je goede zorg bieden aan deze zorgvrager. Hiervoor is het ten eerste nodig dat de zorgvrager en de mantelzorger(s) centraal staan en meedenken over de beste oplossingen. Ten tweede is het belangrijk dat alle betrokken zorgprofessionals alles goed met elkaar bespreken en afstemmen.

Deze stapsgewijze, gepersonaliseerde, integrale aanpak kan onnodig psychisch lijden en verergering voorkomen bij zorgvragers met dementie, hun mantelzorgers en de zorgprofessionals. De aanpak bestaat uit vijf fasen van klinisch redeneren en vier behandelstappen van stepped care. Het doel van dit project is het optimaal implementeren van de methodiek om daarmee proactief en effectief probleemgedrag bij cliënten te voorkomen of behandelen. Dit doen we door te kijken naar bevorderende en belemmerende factoren van de implementatie van de methodiek.

De implementatie is geslaagd als de methodiek, ondersteund met de webapplicatie BPSD Care, bij meer dan de helft van de cliënten tijdig en effectief is toegepast.

In de twee verpleeghuizen helpen stagestudenten van Verpleegkunde en Social Work mee bij het uitvoeren en evalueren van de STIP-methodiek.

De beoogde resultaten richten zich voornamelijk op het vinden van antwoorden op hoe de implementatie van de STIP-methodiek gerealiseerd kan worden. Drie vraagstellingen staan centraal:
1. In hoeverre wordt de STIP-methodiek volgens protocol persoonsgericht, interdisciplinair,
tijdig en in optimale mate geïmplementeerd?
2. In hoeverre draagt de webapplicatie BPSD Care bij aan de implementatie van de STIP-methodiek?
3. Welke belemmerende en bevorderende factoren ervaren mantelzorgers, zorgprofessionals en
inhoudelijk managers bij de implementatie van de STIP-methodiek?

Financiering
ZonMw, programma Memorabel, onderdeel van het Deltaplan Dementie. Dossiernummer 733050864.

Looptijd project
2019-2021

Samenwerkingspartners
De Zellingen, WVO Zorg, BPSD Care, Stichting Wetenschap Balans, Leids Universitair Medisch Centrum, Universitair Medisch Centrum Groningen, VU medisch centrum, Radboudumc Nijmegen, Geriant, Erasmus Universiteit Rotterdam, Van Maar Advies

Onderzoekslijn
Samenhang in Zorg