Vertaal kennis voor de ouderenzorg naar de dagelijkse praktijk
Weten wat leeft, leren wat werkt, en doen wat telt. Dat is mijn motto. In mijn werk richt ik me op de vraag hoe we de voorwaarden kunnen scheppen waaronder studenten en zorgverleners de mens zien en hun zorgvraag goed begrijpen. In mijn geval gaat het hierbij om de zorgvraag van mensen met dementie. Het motto geldt ook voor het onderzoek dat ik doe, het onderwijs waaraan ik werk en mijn adviseurschap voor Stichting Wetenschap Balans (SWB). Tijdens het werk leer je wat werkt. Richtlijnen geven houvast: ze bundelen wat we weten. De kunst is deze te vertalen naar de dagelijkse praktijk in de zorg voor ouderen, vanuit inzicht en ervaring. Want zo kun je doen wat telt, voor de mensen, voor de samenleving, voor de wetenschap en voor het onderwijs.
Kennis voor goede zorg aan kwetsbare ouderen
Kennis, en het delen daarvan, vind ik daarbij van groot belang, bijvoorbeeld om een goede kwaliteit van zorg aan ouderen met dementie te kunnen leveren. Die kennis ontwikkelen we allereerst binnen de wetenschap, en vervolgens krijgt zij pas echt waarde als we haar ook delen, toepassen en op die manier betekenisvol maken. Die brugfunctie tussen wetenschappelijke kennis en de dagelijkse praktijk in de ouderenzorg staat centraal bij SWB.
Het mbo-onderwijs speelt daarin een grote rol. Bijna de helft van de professionals in zorg en welzijn is opgeleid op het mbo, en juist zij maken in de dagelijkse zorg voor mensen met dementie het verschil. Wat studenten in hun opleiding over dementie leren, is nu nog te weinig en te versnipperd. Tegelijk lopen zij vaak al vroeg stage op plekken waar de zorg complex is. Dan kunnen ze in heftige situaties terechtkomen zonder de middelen om daarmee om te gaan. Want om dat te kunnen doen, moet je begrijpen waar gedrag, bijvoorbeeld agressie of verdriet, vandaan komt, en kunnen benoemen wat je ziet. Daar moeten we studenten een taal voor geven, hen leren dat je wel degelijk iets aan onbegrepen gedrag kunt doen, en hen daarvoor de bestaande kennis en middelen aanreiken.
Die kennis moet wel landen in de praktijk
In al mijn activiteiten staat dan ook de vraag centraal hoe bestaande kennis landt in de praktijk. Zo verken ik als practor binnen verschillende mbo-opleidingen de staat van het huidige dementieonderwijs. Een practor leidt praktijkgericht onderzoek in het mbo en verbindt daarmee onderwijs, praktijk en wetenschap. Wat had je als student bijvoorbeeld willen weten voordat je met dementie in aanraking kwam? Met welke kennis zou je geholpen zijn? Dat breng ik per opleiding in kaart. Binnen mijn practoraat, ons kenniscentrum binnen het mbo, probeer ik bovendien de kennis te benutten waarover we al beschikken. Want als we doen waarvan we weten dat het werkt, kunnen we al heel veel betekenen.
In dat opzicht versterken mijn werk bij Albeda, Hogeschool Rotterdam en Stichting Wetenschap Balans elkaar. Met als gemene deler: het over het voetlicht brengen van het belang van kennis op het gebied van de ouderenzorg en van werken op basis van bewezen kennis. En met alle betrokken partijen oplossingen vinden die echt werken. Want Nederland investeert veel in het creëren van kennis, ook op het gebied van de zorg. Laten we die kennis daarom gebruiken, elke dag, in de praktijk. Daar zet ook SWB zich in, vanuit vakmanschap, enthousiasme en een eigenzinnige visie, en samen met anderen. Opdat kwetsbare ouderen een waarde(n)volle rol in de samenleving kunnen blijven vervullen, zoals de missie van SWB zegt.
Over Canan Ziylan
Dr. Canan Ziylan is practor van het practoraat ‘Doen wat werkt bij Dementie’ bij Albeda Zorgcollege in Rotterdam, senior onderzoeker aan Hogeschool Rotterdam, en lid van de adviescommissie van Stichting Wetenschap Balans
Op maandag 21 september 2026, Wereld Alzheimerdag, wordt het practoraat ‘Doen wat werkt bij Dementie’ officieel geïnstalleerd. Tijdens deze bijeenkomst verzorgt practor Dr. Canan Ziylan haar practorale rede.
